Poradnik

Ekspozycja okien: jak strony świata wpływają na światło, ciepło i dobór stolarki

Okno od południa pracuje inaczej niż od północy, a zachodnie nagrzewa pokój po południu. Tabela pokazuje, jakie pomieszczenia, szkło i osłony dobrać do każdej strony świata.

16 listopada 20266 min czytania

Autor: Piotr Maj, Kierownik Działu Handlowego OLMAR

Duże przeszklenie tarasowe HST Premium w domu jednorodzinnym

Te same okna dają zupełnie inny komfort w zależności od tego, w którą stronę patrzą. Wybór wielkości przeszklenia, szkła i osłon warto więc zacząć od planu działki, a dopiero potem otwierać katalog.

Krótka odpowiedź

Duże przeszklenia i pokoje dzienne planuj od południa i południowego zachodu, a latem osłoń je roletami zewnętrznymi. Od północy zostaw wejście, garaż i pomieszczenia gospodarcze z małymi, ciepłymi oknami. Sypialnia od wschodu dostaje poranne słońce. Strona zachodnia nagrzewa się po południu i wymaga szkła o niskim współczynniku g albo rolet.

Jak słońce wchodzi do domu w ciągu roku

Zimą słońce stoi nisko i wchodzi głęboko do pokoi od południa, więc przeszklenie dogrzewa wnętrze. Latem wędruje wysoko, a najmocniej oświetla ściany wschodnią rano i zachodnią po południu. Zachodnie słońce jest niskie i bije prosto w szybę, co przy dużym oknie szybko przegrzewa pomieszczenie.

Strony świata: tabela decyzyjna

StronaŚwiatłoZyski ciepłaCo umieścićOkna i osłony
PółnocRozproszone, bez słońcaBrak, straty zimąWejście, garaż, kotłownia, spiżarnia, garderobaMało okien, wysoka izolacja (niskie Uw)
WschódPoranne, miękkieUmiarkowaneSypialnia, gabinet, kuchniaRolety lub żaluzje na ostre poranne słońce
PołudnieNajdłuższe i najmocniejszeNajwiększe zimą, duże latemSalon, jadalnia, pokój dziennyDuże przeszklenia, rolety zewnętrzne latem
ZachódPopołudniowe, nisko nad horyzontemSilne latem po południuTaras, pomieszczenia użytkowane wieczoremSzkło selektywne, rolety, pergola

Północ: najmniej słońca

Ściana północna jest najzimniejsza, więc ogranicz tam liczbę i wielkość okien albo wybierz stolarkę o najlepszej izolacji. Wejście, garaż i pomieszczenia, w których przebywa się krótko, nie potrzebują dużo światła. Kuchnia od północnego wschodu mniej się przegrzewa podczas gotowania.

Południe i południowy zachód: salon i duże szyby

To najlepsza strona na pokój dzienny. Duże przeszklenia, także drzwi tarasowe HST, wpuszczają zimą darmowe ciepło. Latem ta sama szyba wymaga osłony, bo bez niej temperatura w pokoju rośnie szybko. Skuteczna jest roleta zewnętrzna, ponieważ zatrzymuje promieniowanie zanim dotrze do szyby. Porównanie systemów znajdziesz w artykule Rolety zewnętrzne i żaluzje fasadowe.

Wschód: sypialnia i gabinet

Okno wschodnie budzi słońcem, co jednym odpowiada, a innym nie. W sypialni sprawdza się roleta lub żaluzja, którą ustawisz zależnie od pory roku. Gabinet po wschodniej stronie ma światło przez pierwszą część dnia, więc dobrze pracuje się tam przy komputerze bez sztucznego oświetlenia.

Zachód: taras i wieczorne słońce

Popołudniowe słońce z zachodu potrafi nagrzać pomieszczenie bardziej niż południowe, bo uderza prosto w szybę. Dla dużych okien i drzwi tarasowych wybierz szkło z powłoką selektywną o niskim współczynniku g. Producent szacuje, że przejście z g = 0,60 na g = 0,40 potrafi obniżyć temperaturę w pokoju o parę stopni, a zbyt niskie g odbiera pomieszczeniu część światła. Taras od zachodu zyskuje na zadaszeniu: pergola SKYVI daje cień, a w przeszklonym wariancie ogród zimowy przedłuża sezon.

Wielkość przeszklenia a bilans ciepła

Duże okno od południa wygrywa zimą i traci latem, a duże okno od północy tylko traci. Dla okien na północ i wschód ważniejsze jest niskie Uw niż wysokie g. Dla okien na południe i zachód ważne są oba parametry. Jak działa Uw, wyjaśniamy w artykule o współczynniku Uw, a wpływ g na chłodzenie w poradniku Okna a rachunki za klimatyzację.

Odległość od granicy działki

Lokalizacja okien zależy też od przepisów. Dotychczasowe warunki techniczne przewidują zwykle minimalną odległość 4 m od granicy dla ściany z oknami lub drzwiami i 3 m dla ściany bez otworów, a dla wystających elementów, jak balkony czy tarasy, 1,5 m. Dla wąskich działek obowiązują łagodniejsze zasady. Konkretną wartość potwierdza projektant na podstawie miejscowego planu zagospodarowania.

Plan działki: kolejność decyzji

  1. Ustal, od której strony wjeżdżasz na działkę.
  2. Wyznacz północ i zaplanuj tam wejście, garaż i pomieszczenia techniczne.
  3. Pokoje dzienne skieruj na południe, sypialnie na wschód.
  4. Dla zachodniej strony zaplanuj zadaszenie lub rolety.
  5. Dobierz parametry okien (Uw, g) osobno dla każdej elewacji.

Najczęstsze pytania o ekspozycję okien

Od której strony powinny być największe okna w domu

Od południa i południowego zachodu. Zimą dogrzewają wnętrze, a latem trzeba je osłonić roletami zewnętrznymi.

Jak ograniczyć przegrzewanie okien od zachodu

Szkło z powłoką selektywną o niskim współczynniku g, roleta zewnętrzna albo zadaszenie tarasu. Osłona z zewnątrz działa skuteczniej niż zasłona w środku.

Czy okna od północy mogą być duże

Mogą, ale tracą więcej ciepła niż zyskują. Wybierz najniższe Uw z oferty i ogranicz liczbę okien w pomieszczeniach, w których nie potrzebujesz dużo światła.

Gdzie najlepiej zaplanować taras

Od południa lub zachodu, w zależności od wjazdu na działkę i ukształtowania terenu. Taras od zachodu wymaga zadaszenia albo osłon.

Źródło zdjęcia: materiały Oknoplast (oknoplast.com.pl).


Planujesz dom i chcesz dobrać okna do stron świata? Umów bezpłatną wycenę: doradca OLMAR pomoże ustalić wielkość przeszkleń, szkło i osłony dla każdej elewacji. Obsługujemy budowy w Małopolsce i na Śląsku, m.in. w Krakowie, Katowicach i Oświęcimiu.

Produkty z tego artykułu

Produkty z tego artykułu obejrzysz w salonach OLMAR: Trzebinia, ul. Kościuszki 45c i Krzeszowice, ul. Kościuszki 44.

Masz pytania? Zadzwoń lub wyślij zapytanie

Nasi doradcy dobiorą okno do Twojego projektu i strefy klimatycznej.

ZadzwońBezpłatna wycena